صاحب دو تأليف بزرگ و مهم است : يكى تفسير السراج المنير كه در سال 968 تأليف و در چهار مجلّد چاپ شده و ديگرى الاقناع فى حلّ الفاظ ابى شجاع كه در دو مجلّد به چاپ رسيده است . همچنين هشت عنوان از تأليفات چاپ شدهء او در كتب تذكره و شرح احوال علماى حديث مذكور افتاده است . عبد الحىّ شرح حال او را ثبت كرده و به نقل از كتاب الكواكب السائرة گفته است : پيشواى دانشمند ، خطيبى شربينى از شيخ احمد برلسى و تنى چند از مشايخ اخذ حديث كرده است و مشايخش نيز ، به او اجازهء فتوا و تدريس دادند و وى در زمان حيات استادانش تدريس كرد و فتوا داد و خلق بيشمارى از وجود او منتفع شدند و مصريان همگى به صلاحيّت او اتّفاق نظر داشتند و او را به علم و عمل و زهد و ورع و عبادت بسيار توصيف كردند . سپس به ذكر بعضى از تأليفات او پرداخته و از تلاش بىوقفه‌اش در راه اصلاح سخن به ميان آورده و افزوده است : او آيتى از آيات الهى و حجّتى از حجج خداوند بر خلقش بود . « 1 » حديث نزول آيهء سأل سائل « 2 » دربارهء على عليه السّلام پيرامون واقعهء غدير خم به نقل از تفسير او خواهد آمد . 300 - ضياء الدين ابو محمّد ، احمد بن محمّد وترى شافعى كه در دههء هشتم پس از سال 900 در مصر وفات يافت . نامبرده حديث ولايت را در كتاب روضهء خود به طور ارسال مسلّم ذكر كرده است . « 3 » 301 - حافظ جمال الدين محمّد طاهر ، ملقّب به ملك المحدّثين هندى فتنّى « 4 » ( م 986 ) كه از شاگردان ابن حجر هيثمى و استاد على متّقى هندى بود . ابن عيدروس شرح حال او را ثبت كرده و او را بسيار ستوده و جمعى از استادان او را برشمرده ، سپس گويد : وى آنچنان در علوم گوناگون تبحّر يافت و بر اقران خود برترى جست كه ديگر ديده نشد احدى از علماى گجرات در علم حديث به مرتبهء او رسيده باشد . « 5 » همچنين برخى از بزرگان گفته‌اند كه او را تصنيف‌هاى سودمندى است ، از جمله

--> ( 1 ) . شذرات الذهب : 8 / 384 . ( 2 ) . معارج 70 / 1 . ( 3 ) . روضة الناظرين 2 . ( 4 ) . منسوب به فتن كه شهرى است از بلاد گجرات . ( 5 ) . النور السافر 361 .